MariaSkłodowska-Curie

1867 – 1934

„Dwa Noble i dwa odkryte pierwiastki — jeden z nich nazwany na cześć ojczyzny.”

Zdjęcie 1: Maria Skłodowska-Curie
  • 66lat życia
  • 2Nagrody Nobla
  • 2odkryte pierwiastki
  • 5języków
Data urodzenia
7 listopada 1867
Data śmierci
4 lipca 1934
Miejsce spoczynku
Panteon w Paryżu
Ostatnia aktualizacja
14 września 2026

Życiorys

Urodzona
Warszawa, ul. Freta 16, 7 listopada 1867
Dziedzina
fizyka i chemia
Znana z
odkrycie polonu i radu, badania promieniotwórczości
Osiągnięcie
Nagrody Nobla w 1903 (fizyka) i 1911 (chemia)
Pierwsza
kobieta z Noblem i pierwsza profesor Sorbony
Wykształcenie
gimnazjum ze złotym medalem, Uniwersytet Latający, Sorbona
Języki
polski, rosyjski, niemiecki, angielski, francuski
  1. Freta 16

    Maria Skłodowska urodziła się 7 listopada 1867 roku w Warszawie, w domu przy ulicy Freta 16, gdzie jej mama prowadziła szkołę dla dziewcząt. Była najmłodszym z pięciorga dzieci. Ojciec, Władysław, uczył matematyki i fizyki i to on zaraził córkę ciekawością świata. Mama zmarła, gdy Maria miała dziesięć lat.

  2. Złoty medal i Uniwersytet Latający

    W 1883 roku ukończyła gimnazjum ze złotym medalem, ale kobiety nie mogły wtedy studiować na warszawskich uczelniach. Uczyła się więc na tajnych kursach nazywanych Uniwersytetem Latającym.

    Z siostrą Bronisławą zawarła umowę: Bronisława wyjedzie studiować medycynę do Paryża, a Maria będzie ją utrzymywać, pracując jako guwernantka — a potem siostra pomoże jej. Przez trzy lata uczyła dzieci w majątku w Szczukach, a po godzinach potajemnie uczyła też czytać dzieci ze wsi.

    Siostry zawarły umowę: najpierw jedna studiuje, a druga pracuje — potem odwrotnie.
  3. Sorbona

    Jesienią 1891 roku wyjechała do Paryża i zaczęła studia na Sorbonie. Żyła bardzo skromnie, ale w 1893 roku zdobyła licencjat z fizyki z pierwszą lokatą, a rok później z matematyki. W 1895 roku wyszła za fizyka Piotra Curie; w 1897 roku urodziła się ich córka Irena.

  4. Polon i rad

    Badała tajemnicze promienie odkryte przez Becquerela i to ona nazwała to zjawisko promieniotwórczością. W 1898 roku razem z mężem odkryli dwa nowe pierwiastki: polon, nazwany na cześć Polski, i rad. W 1903 roku obroniła doktorat i otrzymała, wspólnie z Piotrem Curie i Henrim Becquerelem, Nagrodę Nobla z fizyki.

    W 1904 roku urodziła się jej druga córka, Ewa. Po śmierci męża objęła jego katedrę i w listopadzie 1906 roku wygłosiła pierwszy wykład jako pierwsza kobieta profesor Sorbony. W 1911 roku samodzielnie otrzymała drugą Nagrodę Nobla — z chemii.

  5. „Małe Curie”

    W 1914 roku powstał Instytut Radowy w Paryżu. W czasie wojny zorganizowała ruchome aparaty rentgenowskie, nazywane „małymi Curie”, sama zrobiła prawo jazdy na ciężarówki i razem z córką Ireną szkoliła radiologów. Dwukrotnie jeździła do Stanów Zjednoczonych, skąd przywiozła gram radu — drugi przeznaczyła dla Instytutu Radowego w Warszawie, otwartego w 1932 roku.

    Mówiła pięcioma językami i przez lata korespondowała z Albertem Einsteinem. Zmarła 4 lipca 1934 roku we Francji. Od 1995 roku spoczywa w paryskim Panteonie, a w jej rodzinnym domu przy Freta działa muzeum. Córka Irena również otrzymała Nagrodę Nobla.

Twórczość i pasje

  • Polon

    pierwiastek odkryty w 1898 roku, nazwany na cześć Polski

  • Rad

    pierwiastek odkryty w 1898 roku razem z Piotrem Curie

  • Promieniotwórczość

    badania, dla których sama stworzyła tę nazwę

  • Nagroda Nobla z fizyki

    1903, wspólnie z Piotrem Curie i Henrim Becquerelem

  • Nagroda Nobla z chemii

    1911, samodzielnie

  • Instytut Radowy

    ośrodki badań w Paryżu i w Warszawie

Wstęga życia

1867 – 1934 · 66 lat

  1. 1867

    rok urodzin

    urodziny w Warszawie, przy ulicy Freta

  2. 1883

    ok. 16 lat

    matura ze złotym medalem

  3. 1884

    ok. 17 lat

    zajęcia na tajnym Uniwersytecie Latającym

  4. 1886

    ok. 19 lat

    praca guwernantki w Szczukach

  5. 1891

    ok. 24 lata

    wyjazd do Paryża i studia na Sorbonie

  6. 1893

    ok. 26 lat

    licencjat z fizyki z pierwszą lokatą

  7. 1895

    ok. 28 lat

    ślub z Piotrem Curie

  8. 1897

    ok. 30 lat

    narodziny córki Ireny

  9. 1898

    ok. 31 lat

    odkrycie polonu i radu

  10. 1903

    ok. 36 lat

    doktorat i Nagroda Nobla z fizyki

  11. 1906

    ok. 39 lat

    pierwsza kobieta profesor Sorbony

  12. 1911

    ok. 44 lata

    Nagroda Nobla z chemii

  13. 1914

    ok. 47 lat

    Instytut Radowy w Paryżu i „małe Curie”

  14. 1921

    ok. 54 lata

    podróż do USA i gram radu w darze

  15. 1932

    ok. 65 lat

    otwarcie Instytutu Radowego w Warszawie

  16. 1934

    w wieku 66 lat

    umiera 4 lipca we Francji

Po odejściu

  • 1995 — przeniesienie do paryskiego Panteonu

Galeria

Zdjęcie 1: Maria Skłodowska-Curie

Źródła zdjęć

  1. Zdjęcie 1: fot. Henri Manuel / Wikimedia Commons, domena publiczna

Wspomnienia

Nie ma jeszcze wpisów. Możesz zostawić pierwszy poniżej.

Zostaw wspomnienie

Wpis pojawi się publicznie, gdy tylko zostanie sprawdzony. E-mail jest opcjonalny i nie jest publikowany.

Pamięć o Twoich bliskich też może mieć swoje miejsce — dusznik z kodem QR przy grobie. Poznaj dusznik