StanisławWyspiański

1869 – 1907

„Malarz, poeta i projektant, który w jednym krótkim życiu zmieścił kilka artystycznych żywotów.”

Zdjęcie 1: Stanisław Wyspiański
  • 38lat życia
  • 1901prapremiera „Wesela” w Krakowie
  • 3 latanauki w Paryżu
Data urodzenia
15 stycznia 1869
Data śmierci
28 listopada 1907
Miejsce spoczynku
Krypta Zasłużonych na Skałce w Krakowie
Ostatnia aktualizacja
14 września 2026

Życiorys

Urodzony
Kraków, 15 stycznia 1869
Zawód
malarz, dramatopisarz, poeta, projektant
Przydomek
czwarty wieszcz
Znany z
„Wesele”, witraże w kościele Franciszkanów, pastelowe portrety dzieci
Nauczyciel
Jan Matejko
Epoka
Młoda Polska
  1. Kraków

    Stanisław Wyspiański urodził się 15 stycznia 1869 roku w Krakowie, w rodzinie rzeźbiarza Franciszka Wyspiańskiego. Po śmierci mamy wychowywali go ciotka i wuj Stankiewiczowie, w których domu bywali artyści i uczeni. Uczył się w gimnazjum św. Anny, a potem studiował historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim i malarstwo w Szkole Sztuk Pięknych.

  2. U Matejki i w Paryżu

    Jego profesorem był Jan Matejko. Jako student pomagał mu przy polichromii w kościele Mariackim. W latach 1891–1894 uczył się w Paryżu, w Académie Colarossi, i poznawał tam nową sztukę Europy.

  3. Witraże i pastele

    Po powrocie zaprojektował polichromie i witraże w kościele Franciszkanów w Krakowie — w tym słynny witraż „Bóg Ojciec — Stań się!”. Malował pastelami portrety dzieci, przyjaciół i widoki Krakowa, był dyrektorem artystycznym pisma „Życie” i współzałożycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. Projektował też meble, wnętrza i książki.

    Był jednocześnie malarzem, poetą, dramatopisarzem, projektantem mebli, witraży i książek.
  4. Wesele

    W 1900 roku bawił się na weselu poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną w podkrakowskich Bronowicach. Z tej zabawy powstał dramat „Wesele”, wystawiony w 1901 roku w Krakowie — jedno z najważniejszych dzieł polskiej literatury, grane do dziś. Potem przyszły „Wyzwolenie” i „Noc listopadowa”, a Wyspiańskiego zaczęto nazywać czwartym wieszczem.

  5. Pamięć

    Zmarł 28 listopada 1907 roku w Krakowie, w wieku 38 lat. Spoczywa w Krypcie Zasłużonych na Skałce. Największy zbiór jego prac ma Muzeum Narodowe w Krakowie, a rok 2007 ogłoszono Rokiem Wyspiańskiego.

Twórczość i pasje

  • Wesele

    dramat (1901)

  • Wyzwolenie

    dramat (1903)

  • Noc listopadowa

    dramat (1904)

  • Bóg Ojciec

    Stań się! — witraż w kościele Franciszkanów w Krakowie

  • Pastele

    portrety dzieci i widoki Krakowa

  • Życie

    oprawa graficzna pisma (1898)

Cytaty

„A to Polska właśnie.”
— „Wesele” (1901)
„Chłop potęgą jest i basta.”
— „Wesele” (1901)

Wstęga życia

1869 – 1907 · 38 lat

  1. 1869

    rok urodzin

    urodziny w Krakowie

  2. 1887

    ok. 18 lat

    studia na Uniwersytecie Jagiellońskim i w Szkole Sztuk Pięknych

  3. 1889

    ok. 20 lat

    pomaga Janowi Matejce przy polichromii kościoła Mariackiego

  4. 1891

    ok. 22 lata

    wyjazd na studia do Paryża

  5. 1894

    ok. 25 lat

    powrót do Krakowa

  6. 1897

    ok. 28 lat

    polichromie w kościele Franciszkanów; współzałożyciel „Sztuki”

  7. 1898

    ok. 29 lat

    dyrektor artystyczny pisma „Życie”; dramat „Warszawianka”

  8. 1900

    ok. 31 lat

    wesele Lucjana Rydla w Bronowicach

  9. 1901

    ok. 32 lata

    prapremiera „Wesela”

  10. 1903

    ok. 34 lata

    dramat „Wyzwolenie”

  11. 1904

    ok. 35 lat

    dramat „Noc listopadowa”

  12. 1907

    w wieku 38 lat

    umiera 28 listopada w Krakowie

Po odejściu

  • 2007 — Rok Wyspiańskiego

Galeria

Zdjęcie 1: Stanisław Wyspiański

Źródła zdjęć

  1. Zdjęcie 1: autor nieznany / Wikimedia Commons, domena publiczna

Wspomnienia

Nie dodano jeszcze zatwierdzonych wpisów. Możesz zostawić pierwszy wpis powyżej.

Zostaw wspomnienie

Wpis pojawi się publicznie po spokojnej moderacji. E-mail jest opcjonalny i nie jest publikowany.