0Złożono 0 kwiatów

WitoldLutosławski

1913 – 1994

„Wpuścił do muzyki odrobinę przypadku — i napisał dzieła, które brzmią jak konieczność.”

81lat życia
16doktoratów honoris causa
ok. 50piosenek dla dzieci
4symfonie

Data urodzenia: 25 stycznia 1913
Data śmierci: 7 lutego 1994
Ostatnia aktualizacja: 14 września 2026

Życiorys

Urodzony: Warszawa, 25 stycznia 1913
Zawód: kompozytor, dyrygent, pianista
Znany z: „Koncert na orkiestrę”, „Muzyka żałobna”, „Gry weneckie”, cztery symfonie
Technika: aleatoryzm kontrolowany — przypadek pod ścisłą kontrolą
Pseudonim: Derwid — w piosenkach tanecznych
Nagrody: Grawemeyera (1985), Polar Music Prize (1993)

Warszawa i Drozdowo
Witold Lutosławski urodził się 25 stycznia 1913 roku w Warszawie. Rodzina miała korzenie w Drozdowie pod Łomżą, gdzie spędzał wakacje. Od dziecka grał na fortepianie i skrzypcach, a jako piętnastolatek zaczął uczyć się kompozycji u Witolda Maliszewskiego.
Konserwatorium i matematyka
Studiował kompozycję i fortepian w Konserwatorium Warszawskim, które ukończył w 1937 roku. Przez rok studiował też matematykę na Uniwersytecie Warszawskim — precyzja i porządek myślenia zostały z nim na zawsze.
Duet z Panufnikiem
W latach wojny grał w warszawskich kawiarniach w duecie fortepianowym z Andrzejem Panufnikiem. Przygotowali około dwustu opracowań, z których przetrwały słynne „Wariacje na temat Paganiniego” na dwa fortepiany.
Derwid i piosenki dla dzieci
W latach 50., by utrzymać rodzinę, pisał piosenki taneczne pod pseudonimem Derwid i blisko pięćdziesiąt piosenek dla dzieci — najpopularniejsze z nich to „Spóźniony słowik” i „O panu Tralalińskim” do słów Juliana Tuwima. W 1954 roku ukończył „Koncert na orkiestrę”, oparty na melodiach ludowych, który stał się jego najczęściej granym dziełem.
Wymyślił aleatoryzm kontrolowany — przypadek, nad którym kompozytor nie traci władzy.
Przypadek pod kontrolą
Po „Muzyce żałobnej” przyszły „Gry weneckie” z 1961 roku, w których zastosował aleatoryzm kontrolowany: zapisywał wysokości dźwięków, ale pozwalał muzykom swobodnie kształtować rytm. Potem powstały symfonie, Koncert wiolonczelowy dla Mścisława Rostropowicza, „Łańcuchy”, Koncert fortepianowy dla Krystiana Zimermana i pieśni „Chantefleurs et Chantefables”.
Dyrygował swoimi dziełami na całym świecie. Otrzymał m.in. Nagrodę Grawemeyera i Polar Music Prize oraz szesnaście doktoratów honoris causa. Zmarł 7 lutego 1994 roku w Warszawie, w wieku 81 lat.