JanHeweliusz

1611 – 1687

„Piwowar z Gdańska, który z dachu swojego domu zmapował Księżyc i nazwał gwiazdozbiory.”

Zdjęcie 1: Jan Heweliusz
  • 76lat życia
  • ponad 1500gwiazd w katalogu
  • 7nazwanych przez niego gwiazdozbiorów
Data urodzenia
28 stycznia 1611
Data śmierci
28 stycznia 1687
Miejsce spoczynku
Kościół św. Katarzyny w Gdańsku
Ostatnia aktualizacja
15 września 2026

Życiorys

Urodzony
Gdańsk, 28 stycznia 1611
Zawód
astronom, piwowar, burmistrz Gdańska
Znany z
„Selenographia” — map Księżyca, katalogu gwiazd, nowych gwiazdozbiorów
Żona i współpracowniczka
Elżbieta Koopman
Obserwatorium
na dachach kamienic przy ul. Korzennej w Gdańsku
Wyróżnienie
pierwszy cudzoziemiec w Towarzystwie Królewskim (1664)
  1. Rodzina piwowarów

    Jan Heweliusz urodził się 28 stycznia 1611 roku w Gdańsku w zamożnej rodzinie piwowarów — browary prowadzili jego pradziad, dziad i ojciec. Uczył się w Gdańsku, gdzie jego nauczyciel, matematyk Peter Krüger, zaraził go miłością do nieba.

  2. Lejda

    Studiował prawo w Lejdzie, podróżował do Londynu i Paryża. Po powrocie przejął rodzinny browar, był rajcą, a potem burmistrzem Głównego Miasta w Gdańsku. Każdą wolną noc spędzał jednak przy lunecie.

  3. Obserwatorium na dachach

    Na dachach swoich kamienic przy ulicy Korzennej zbudował jedno z najlepszych obserwatoriów w Europie. Większość instrumentów wykonał sam, sam też szlifował soczewki. Pomagała mu żona, Elżbieta Koopman — jedna z pierwszych kobiet astronomów.

    Z dachu swojego domu w Gdańsku sporządził jedne z pierwszych dokładnych map Księżyca.
  4. Selenographia

    W 1647 roku wydał „Selenographię” — pierwszy tak dokładny opis Księżyca, z mapami jego powierzchni. Obserwował komety, odkrył cztery z nich i jako jeden z pierwszych twierdził, że poruszają się po torach zakrzywionych. W 1664 roku jako pierwszy cudzoziemiec został członkiem londyńskiego Towarzystwa Królewskiego.

  5. Katalog gwiazd

    Zmarł 28 stycznia 1687 roku w Gdańsku — w dniu swoich 76. urodzin. Spoczywa w kościele św. Katarzyny. Po jego śmierci Elżbieta wydała jego katalog ponad 1500 gwiazd i atlas nieba. Nazwał w nim siedem gwiazdozbiorów, które obowiązują do dziś, m.in. Tarczę Sobieskiego i Rysia. Jego imię nosi krater na Księżycu.

Twórczość i pasje

  • Selenographia

    opis i mapy Księżyca (1647)

  • Machina coelestis

    opis instrumentów astronomicznych (1673)

  • Katalog ponad 1500 gwiazd (1690)

  • Atlas nieba z siedmioma nowymi gwiazdozbiorami (1690)

  • Obserwacje komet

    odkrył cztery

Wstęga życia

1611 – 1687 · 76 lat

  1. 1611

    rok urodzin

    urodziny w Gdańsku

  2. 1630

    ok. 19 lat

    studia prawnicze w Lejdzie

  3. 1636

    ok. 25 lat

    przejmuje rodzinny browar

  4. 1641

    ok. 30 lat

    buduje obserwatorium na dachu kamienicy

  5. 1647

    ok. 36 lat

    „Selenographia”

  6. 1664

    ok. 53 lata

    członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie

  7. 1673

    ok. 62 lata

    „Machina coelestis” o instrumentach astronomicznych

  8. 1687

    w wieku 76 lat

    umiera 28 stycznia w Gdańsku, w dniu 76. urodzin

Po odejściu

  • 1690 — pośmiertny katalog gwiazd i atlas nieba

Galeria

Zdjęcie 1: Jan Heweliusz

Źródła zdjęć

  1. Zdjęcie 1: portret pędzla Daniela Schultza / Wikimedia Commons, domena publiczna

Wspomnienia

Nie dodano jeszcze zatwierdzonych wpisów. Możesz zostawić pierwszy wpis powyżej.

Zostaw wspomnienie

Wpis pojawi się publicznie po spokojnej moderacji. E-mail jest opcjonalny i nie jest publikowany.