0Złożono 0 kwiatów

WandaRutkiewicz

1943 – 1992

„Pierwsza kobieta na K2, pierwsza Europejka na Evereście — i zawsze o krok dalej.”

49lat życia
8ośmiotysięczników
7134 mPik Lenina — pierwszy siedmiotysięcznik

Data urodzenia: 4 lutego 1943
Data śmierci: 13 maja 1992
Ostatnia aktualizacja: 14 września 2026

Życiorys

Urodzona: Płungiany (Litwa), 4 lutego 1943
Dziedzina: himalaizm i alpinizm
Osiągnięcie: pierwsza kobieta na K2 (1986), pierwsza Europejka na Evereście (1978)
Wykształcenie: magister elektroniki, Politechnika Wrocławska (1965)
Sport: siatkarka AZS Wrocław, kapitan reprezentacji juniorek
Książki: „Na jednej linie” i relacje z wypraw

Płungiany i Wrocław
Wanda Rutkiewicz, z domu Błaszkiewicz, urodziła się 4 lutego 1943 roku w Płungianach na Litwie. Po wojnie rodzina przyjechała do Polski i zamieszkała we Wrocławiu, gdzie jej ojciec, inżynier, dostał pracę na politechnice.
Inżynierka i siatkarka
Po liceum studiowała elektronikę na Politechnice Wrocławskiej i w 1965 roku z wyróżnieniem obroniła dyplom magistra inżyniera. Była też świetną siatkarką — grała w AZS i Gwardii Wrocław i była kapitanem reprezentacji juniorek. Pracowała naukowo w instytutach automatyki i maszyn matematycznych, a w wolnych chwilach startowała nawet w rajdach samochodowych.
Pierwsze góry
Wspinać zaczęła się w skałkach Rudaw Janowickich, a w 1962 roku ukończyła kurs taternicki na Hali Gąsienicowej. Potem przyszły Alpy — w 1966 roku weszła na Mont Blanc, nie korzystając z kolejek — i Pamir, gdzie w 1970 roku zdobyła Pik Lenina, swój pierwszy siedmiotysięcznik.
W 1975 roku współprowadziła kobiecą wyprawę w Karakorum, podczas której po raz pierwszy w historii zdobyto Gaszerbrum III.
Everest i K2
16 października 1978 roku stanęła na szczycie Mount Everestu — jako pierwsza Polka, pierwsza Europejka i trzecia kobieta na świecie. W 1985 roku weszła z kobiecym zespołem na Nanga Parbat, a 23 czerwca 1986 roku jako pierwsza kobieta w historii stanęła na szczycie K2.
Potem przyszły Sziszapangma i Annapurna. W sumie zdobyła osiem z czternastu ośmiotysięczników.
Na Evereście stanęła jako pierwsza Europejka, na K2 — jako pierwsza kobieta w historii.
Książki, filmy, pamięć
Opisywała swoje wyprawy w książkach, m.in. w „Na jednej linie”, i realizowała filmy dokumentalne o kobietach w górach. Była odznaczona Krzyżem Orderu Odrodzenia Polski. Zmarła w maju 1992 roku w Himalajach, w wieku 49 lat.
Rok 2022 ogłoszono Rokiem Wandy Rutkiewicz. Jej imię noszą ulice, szkoły i wrocławski tramwaj, a jej historia inspiruje kolejne pokolenia wspinaczek i wspinaczy.