0Złożono 0 kwiatów

AleksanderFredro

1793 – 1876

„Mistrz polskiej komedii — od „Zemsty” po Pawła i Gawła, śmiejemy się z jego bohaterów od dwustu lat.”

83lata życia
1833„Zemsta”
2023Rok Aleksandra Fredry

Data urodzenia: 20 czerwca 1793
Data śmierci: 15 lipca 1876
Miejsce spoczynku: Krypta rodzinna w Rudkach
Ostatnia aktualizacja: 15 września 2026

Życiorys

Urodzony: Surochów koło Jarosławia, 20 czerwca 1793
Zawód: komediopisarz, poeta, pamiętnikarz
Znany z: „Zemsta”, „Śluby panieńskie”, „Pan Jowialski”, „Paweł i Gaweł”
Postacie: Cześnik Raptusiewicz, Rejent Milczek, Papkin
Pamiętnik: „Trzy po trzy”
Pomnik: Rynek we Wrocławiu

Surochów
Aleksander Fredro urodził się 20 czerwca 1793 roku w Surochowie koło Jarosławia, w zamożnej rodzinie ziemiańskiej. Uczył się w domu, pod okiem guwernerów, i jak sam wspominał, więcej czytał, niż się uczył.
Żołnierz
Jako szesnastolatek wstąpił do wojska Księstwa Warszawskiego i szybko awansował na kapitana. Przeszedł z armią Napoleona całą kampanię 1812 roku i otrzymał krzyż Virtuti Militari. Wspomnienia z tamtych lat opisał później z humorem w pamiętniku „Trzy po trzy”.
Komediopisarz
Po powrocie osiadł w rodzinnych dobrach i we Lwowie. W 1818 roku napisał pierwszą komedię, „Pan Geldhab”, a potem kolejne: „Mąż i żona”, „Damy i huzary”, „Pan Jowialski”, „Śluby panieńskie”. W 1828 roku ożenił się z Zofią z Jabłonowskich.
„Zemsta” to jedna z najczęściej granych komedii w historii polskiego teatru.
Zemsta
W 1833 roku napisał „Zemstę” — komedię o sporze dwóch sąsiadów o mur graniczny, zainspirowaną starym dokumentem znalezionym w zamku w Odrzykoniu. Cześnik Raptusiewicz, Rejent Milczek i Papkin należą do najsłynniejszych postaci polskiej literatury, a ich powiedzonka weszły do codziennego języka. Pisał też bajki, które znają wszystkie dzieci, jak „Paweł i Gaweł” czy „Małpa w kąpieli”.
Pamięć
Po ostrej krytyce części ówczesnych krytyków na wiele lat przestał publikować, ale pisał dalej. Zmarł 15 lipca 1876 roku we Lwowie, w wieku 83 lat. Spoczywa w rodzinnej krypcie w Rudkach. Jego pomnik, przeniesiony ze Lwowa, stoi dziś na wrocławskim Rynku, a rok 2023 ogłoszono Rokiem Aleksandra Fredry.