0Złożono 0 kwiatów

StefanBanach

1892 – 1945

„Samouk z krakowskich Plant, który zmienił matematykę — przy stoliku w lwowskiej kawiarni.”

53lata życia
ponad 60prac naukowych
1916spotkanie na krakowskich Plantach

Data urodzenia: 30 marca 1892
Data śmierci: 31 sierpnia 1945
Miejsce spoczynku: Cmentarz Łyczakowski we Lwowie
Ostatnia aktualizacja: 15 września 2026

Życiorys

Urodzony: Kraków, 30 marca 1892
Zawód: matematyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego
Znany z: przestrzeni Banacha, analizy funkcjonalnej, paradoksu Banacha–Tarskiego
Odkrywca: Hugo Steinhaus — spotkanie na Plantach (1916)
Szkoła: lwowska szkoła matematyczna i Kawiarnia Szkocka
Książka: „Teoria operacji liniowych” (1932)

Kraków
Stefan Banach urodził się 30 marca 1892 roku w Krakowie. Wychowywał się w przybranej rodzinie, a wcześnie musiał sam zarabiać na siebie. Matematyki uczył się przede wszystkim sam — w gimnazjum rozwiązywał zadania szybciej niż nauczyciele.
Spotkanie na Plantach
Latem 1916 roku matematyk Hugo Steinhaus, spacerując po krakowskich Plantach, usłyszał z ławki słowa „całka Lebesgue'a”. Podszedł i zobaczył dwóch młodych ludzi rozmawiających o matematyce — Stefana Banacha i Ottona Nikodyma. Steinhaus mówił potem, że Banach był jego największym odkryciem.
Hugo Steinhaus mówił, że Banach był jego największym odkryciem.
Lwów
Steinhaus ściągnął Banacha do Lwowa. Mimo braku dyplomu Banach obronił w 1920 roku doktorat, a dwa lata później został profesorem Uniwersytetu Lwowskiego. W 1932 roku wydał książkę „Teoria operacji liniowych”, która dała początek nowej dziedzinie matematyki — analizie funkcjonalnej. Pojęcie przestrzeni Banacha zna dziś każdy matematyk na świecie.
Kawiarnia Szkocka
Lwowscy matematycy — Banach, Steinhaus, Stanisław Ulam i inni — spotykali się w Kawiarni Szkockiej. Zapisywali zadania na marmurowych blatach stolików, a potem w specjalnym zeszycie, nazwanym Księgą Szkocką. Za rozwiązanie niektórych problemów wyznaczano nagrody — na przykład żywą gęś. Tak powstała słynna lwowska szkoła matematyczna.
Pamięć
Napisał ponad sześćdziesiąt prac naukowych, był prezesem Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Zmarł 31 sierpnia 1945 roku we Lwowie, w wieku 53 lat. Spoczywa na Cmentarzu Łyczakowskim. Jego imię noszą twierdzenia, instytut matematyczny, medal i planetoida, a na krakowskich Plantach stoi ławka upamiętniająca jego spotkanie ze Steinhausem.