WojciechHas

Wojciech Jerzy Has urodził się 1 kwietnia 1925 roku w Krakowie, w rodzinie restauratora. W czasie wojny uczył się w szkole handlowej, a potem w szkole przemysłu artystycznego, a po wojnie kontynuował naukę w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Pasja do malarstwa i surrealizmu została z nim na zawsze.

W 1946 roku ukończył kurs filmowy i był asystentem reżysera. Nakręcił eksperymentalną etiudę „Harmonia”, dokumenty „Ulica Brzozowa” i „Kraków — moje miasto”, a na początku lat 50. filmy oświatowe w Łodzi. Uczył się kina od podstaw.

Fabularnie zadebiutował w 1957 roku „Pętlą” według Marka Hłaski. Rok później nakręcił „Pożegnania” według Stanisława Dygata, nagrodzone przez krytyków w Locarno, a potem „Wspólny pokój”, „Rozstanie” i „Złoto”. „Jak być kochaną” z 1962 roku zdobyło Grand Prix festiwalu w San Francisco.

Potem powstały „Szyfry” i „Lalka” według Bolesława Prusa — z makietą Krakowskiego Przedmieścia zbudowaną we Wrocławiu. W 1973 roku za „Sanatorium pod Klepsydrą” według prozy Brunona Schulza otrzymał Nagrodę Jury w Cannes. Jego filmy pełne są długich jazd kamery, zegarów, czarnych ptaków i gry z czasem.

Od 1974 roku uczył w łódzkiej Szkole Filmowej, a w latach 1990–1996 był jej rektorem; jego studentką była m.in. Małgorzata Szumowska. Zmarł 3 października 2000 roku w Łodzi. Jego imię nosi Krakowska Szkoła Filmowa, a rok 2025 ustanowiono Rokiem Wojciecha Jerzego Hasa.