0Złożono 0 kwiatów

KarolSzymanowski

1882 – 1937

„Usłyszał w góralskiej nucie muzykę świata — i zapisał ją tak, że świat ją usłyszał.”

54lata życia
4symfonie
2koncerty skrzypcowe
20mazurków op. 50

Data urodzenia: 3 października 1882
Data śmierci: 29 marca 1937
Ostatnia aktualizacja: 14 września 2026

Życiorys

Urodzony: Tymoszówka (Ukraina), 3 października 1882
Zawód: kompozytor, pianista, pedagog
Znany z: „Król Roger”, „Harnasie”, „Stabat Mater”, „Mity”
Funkcja: rektor warszawskiej uczelni muzycznej, 1927–1931
Miejsce: willa Atma w Zakopanem — dziś muzeum
Inspiracje: muzyka Podhala i Kurpiów, Sycylia, Afryka Północna

Tymoszówka
Karol Szymanowski urodził się 3 października 1882 roku w Tymoszówce, rodzinnym majątku na terenie dzisiejszej Ukrainy. W domu było pełno muzyki, a od dziesiątego roku życia uczył się u wuja, Gustawa Neuhausa, który prowadził szkołę muzyczną w Jelizawetgradzie.
Warszawa i Młoda Polska
W latach 1901–1903 studiował kompozycję w Warszawie u Zygmunta Noskowskiego. W 1905 roku razem z Grzegorzem Fitelbergiem, Ludomirem Różyckim i Apolinarym Szeluto założył spółkę wydającą utwory młodych polskich kompozytorów — tak narodziła się Młoda Polska w muzyce.
Podróże
W 1905 roku po raz pierwszy pojechał do Włoch, a w 1914 roku na Sycylię i do Afryki Północnej — do Algierii i Tunezji. Śródziemnomorskie światło i kultury Wschodu na długo wpłynęły na jego muzykę.
Lata wojny spędził w Tymoszówce, pisząc intensywnie: powstały „Mity” na skrzypce i fortepian, I Koncert skrzypcowy i III Symfonia „Pieśń o nocy”.
Sycylia i Afryka Północna na długo zmieniły jego muzykę.
Król Roger i Słopiewnie
W 1921 roku skomponował „Słopiewnie” do wierszy Juliana Tuwima, a w 1924 roku ukończył operę „Król Roger”. Potem przyszły „Stabat Mater”, mazurki fortepianowe i „Pieśni kurpiowskie”. W latach 1927–1931 kierował warszawskim Konserwatorium, a Uniwersytet Jagielloński nadał mu doktorat honoris causa.
Atma i Harnasie
Od 1930 roku mieszkał w Zakopanem, w drewnianej willi Atma. Zafascynował się muzyką Podhala — słuchał nagrań najstarszych góralskich melodii, bywał na weselach i wieczornicach. Z tej fascynacji wyrósł balet „Harnasie”, a w Atmie powstały też II Koncert skrzypcowy i IV Symfonia koncertująca.
Pisał również eseje i prozę. Zmarł 29 marca 1937 roku w Lozannie. Od 1976 roku w willi Atma działa muzeum jego imienia, a w Katowicach odbywa się międzynarodowy konkurs muzyczny jego imienia.