HelenaModrzejewska
„Z krakowskiej Grodzkiej na sceny Nowego Jorku i Londynu — królowa ról szekspirowskich.”

- 68lat życia
- 260ról w karierze
- Data urodzenia
- 12 października 1840
- Data śmierci
- 8 kwietnia 1909
- Ostatnia aktualizacja
- 14 września 2026
Życiorys
- Urodzona
- Kraków, ul. Grodzka 22, 12 października 1840
- Zawód
- aktorka
- Znana z
- role szekspirowskie — Julia, Ofelia, Lady Makbet, Rozalinda
- Sceny
- Kraków, Warszawa, San Francisco, Nowy Jork, Londyn
- Pseudonim amerykański
- Helena Modjeska
- Rodzina
- syn Ralph Modjeski, wybitny budowniczy mostów
- Miejsce
- dom Arden w Kalifornii — dziś zabytek narodowy USA
Grodzka 22
Helena Modrzejewska urodziła się 12 października 1840 roku w Krakowie, w kamienicy przy ulicy Grodzkiej 22. Wychowała się w rodzinie teatralnej — jej przyrodni bracia, Józef i Feliks, byli aktorami. Na scenie przyjęła nazwisko Modrzejewska, pod którym zna ją dziś cały świat.
Od Bochni do Warszawy
Zaczynała w wędrownej trupie, grając w Bochni, Nowym Sączu, Przemyślu i Rzeszowie. W 1862 roku zagrała Skierkę w „Balladynie” Słowackiego we Lwowie, a od 1865 roku występowała w teatrze w Krakowie. Jej syn, Rudolf, został później słynnym w Ameryce konstruktorem mostów — Ralphem Modjeskim.
W 1868 roku wyszła za Karola Chłapowskiego i przeniosła się do Warszawy. Przez osiem lat była największą gwiazdą warszawskich scen: grała Ofelię, Julię, Lady Makbet i Marię Stuart.
Kalifornia
W 1876 roku wyjechała z mężem i przyjaciółmi — wśród nich był Henryk Sienkiewicz — do Kalifornii, by prowadzić farmę w Anaheim. Farma nie przyniosła sukcesu, więc Modrzejewska wróciła do teatru: przez wiele miesięcy uczyła się angielskiego, aż w 1877 roku zadebiutowała w San Francisco.
Amerykanie mieli kłopot z jej nazwiskiem, więc stała się Heleną Modjeską. Szybko okrzyknięto ją największą interpretatorką Szekspira na scenie amerykańskiej.
Nauczyła się angielskiego, by grać Szekspira dla Amerykanów.
Gwiazda dwóch kontynentów
Grała Julię, Ofelię, Desdemonę, Violę, Rozalindę i Lady Makbet, występowała w Nowym Jorku, w całych Stanach i w Londynie. W ciągu kariery stworzyła około 260 ról. Wracała też do Polski — w Zakopanem ufundowała szkołę koronkarską i wspierała młodego Ignacego Jana Paderewskiego.
Arden
Jej kalifornijski dom w kanionie Santiago nazwała Arden — od lasu z szekspirowskiej komedii „Jak wam się podoba”. Dziś jest amerykańskim zabytkiem narodowym, a pobliski szczyt i kanion noszą jej imię. Zmarła 8 kwietnia 1909 roku w Newport Beach w Kalifornii. Jej imię nosi krakowski Stary Teatr, a jej wspomnienia ukazały się w 1910 roku.
Twórczość i pasje
Julia
w „Romeo i Julii” Szekspira
Ofelia
w „Hamlecie”
Lady Makbet
w „Makbecie”
Rozalinda
w „Jak wam się podoba”
Maria Stuart
w dramacie Juliusza Słowackiego
Memories and Impressions
wspomnienia wydane w 1910 roku
Wstęga życia
1840 – 1909 · 68 lat
- 1840
rok urodzin
urodziny w Krakowie
- 1861
ok. 21 lat
pierwsze występy w wędrownej trupie
- 1862
ok. 22 lata
Skierka w „Balladynie” we Lwowie
- 1865
ok. 25 lat
angaż w teatrze krakowskim
- 1868
ok. 28 lat
ślub z Karolem Chłapowskim i angaż w Warszawie
- 1876
ok. 36 lat
wyjazd do Kalifornii i farma w Anaheim
- 1877
ok. 37 lat
debiut na scenie w San Francisco
- 1880
ok. 40 lat
występy w Londynie
- 1883
ok. 43 lata
obywatelstwo amerykańskie i szkoła koronkarska w Zakopanem
- 1909
w wieku 68 lat
umiera 8 kwietnia w Newport Beach
Po odejściu
- 1910 — wspomnienia „Memories and Impressions”
W kalendarzu Alei
12 października — dzień urodzin
Nikt inny z Alei nie ma tego dnia rocznicy.
Następne urodziny w kalendarzu
Następne rocznice śmierci w kalendarzu
Wspomnienia
Nie dodano jeszcze zatwierdzonych wpisów. Możesz zostawić pierwszy wpis powyżej.