0Złożono 0 kwiatów

StanisławMoniuszko

1819 – 1872

„Ojciec polskiej opery — napisał muzykę, w której słychać polski dom.”

53lata życia
12zeszytów „Śpiewników domowych”
200+pieśni w „Śpiewnikach”
10dzieci

Data urodzenia: 5 maja 1819
Data śmierci: 4 czerwca 1872
Ostatnia aktualizacja: 14 września 2026

Życiorys

Urodzony: Ubiel koło Mińska, 5 maja 1819
Zawód: kompozytor, dyrygent, organista, pedagog
Znany z: opery „Halka” i „Straszny dwór”, „Śpiewniki domowe”
Wykształcenie: Warszawa, Mińsk, Berlin
Przydomek: ojciec polskiej opery narodowej
Rodzina: żona Aleksandra i dziesięcioro dzieci

Ubiel
Stanisław Moniuszko urodził się 5 maja 1819 roku w Ubieli koło Mińska. Ojciec, Czesław, był utalentowanym rysownikiem, a mama, Elżbieta, pierwsza posadziła syna przy klawikordzie i nauczyła go podstaw muzyki.
Warszawa, Mińsk, Berlin
W 1827 roku uczył się w Warszawie u organisty Augusta Freyera, a po przeprowadzce rodziny do Mińska — u Dominika Stefanowicza. W latach 1837–1840 studiował kompozycję w Berlinie, u Carla Friedricha Rungenhagena.
Wilno
W 1840 roku ożenił się z Aleksandrą Müller i zamieszkał w Wilnie; mieli dziesięcioro dzieci. Utrzymywał rodzinę z pracy organisty i z lekcji muzyki, a jednocześnie ożywiał muzyczne życie miasta — założył nawet amatorski chór.
Chciał, by w domach, w których stał fortepian, śpiewano dobre polskie pieśni. Tak powstały „Śpiewniki domowe”, wydawane w latach 1843–1859 w dwunastu zeszytach, które można było prenumerować. Znalazło się w nich ponad dwieście pieśni, a najpopularniejsza z nich to „Prząśniczka”.
Jego pieśni miały trafić do każdego domu, w którym stał fortepian.
Halka
W 1847 roku, z librecistą Włodzimierzem Wolskim, napisał dwuaktową operę „Halka”, wykonaną po raz pierwszy w Wilnie. Prawdziwy triumf przyszedł 1 stycznia 1858 roku, gdy czteroaktowa wersja zabrzmiała w Warszawie. Moniuszko zamieszkał wtedy w stolicy i objął posadę dyrygenta opery w Teatrze Wielkim.
Straszny dwór
W 1861 roku zaczął komponować „Straszny dwór” do libretta Jana Chęcińskiego — operę pełną humoru i ciepła, która miała dodawać słuchaczom otuchy. Premiera odbyła się w 1865 roku. Równocześnie uczył w warszawskim Instytucie Muzycznym i komponował kolejne dzieła, m.in. operę „Paria”.
Zmarł 4 czerwca 1872 roku w Warszawie; w ostatniej drodze towarzyszyły mu dziesiątki tysięcy ludzi. Nazywany jest ojcem polskiej opery narodowej, jego imię nosi Teatr Wielki – Opera Narodowa, a „Halka” i „Straszny dwór” wciąż są grane na polskich scenach.