JulianTuwim

1894 – 1953

„Mistrz słowa, który zmieścił w wierszu całą lokomotywę — i całe polskie dzieciństwo.”

Zdjęcie 1: Julian Tuwim
  • 59lat życia
  • 40+pseudonimów
  • 1000+tomów w domowej bibliotece osobliwości
Data urodzenia
13 września 1894
Data śmierci
27 grudnia 1953
Ostatnia aktualizacja
14 września 2026

Życiorys

Urodzony
Łódź, 13 września 1894
Zawód
poeta, satyryk, tłumacz
Znany z
„Lokomotywa”, „Ptasie radio”, „Kwiaty polskie”
Grupa poetycka
współzałożyciel Skamandra
Pasja
kolekcjonowanie kuriozów i rzadkich książek
Języki
tłumaczył z rosyjskiego, pisał też w esperanto
  1. Łódź

    Julian Tuwim urodził się 13 września 1894 roku w Łodzi, w kamienicy przy ulicy Widzewskiej — dziś Kilińskiego. Jego ojciec pracował w banku, a młodsza siostra Irena została później poetką i tłumaczką. W łódzkim gimnazjum początkowo nie był prymusem — musiał nawet powtarzać klasę.

  2. Esperanto i pierwsze wiersze

    Już jako gimnazjalista uczył się esperanto i w tym języku zadebiutował jako tłumacz: przełożył na esperanto wiersze Leopolda Staffa. Jego pierwszy własny wiersz ukazał się w 1913 roku w „Kurierze Warszawskim”. Potem studiował w Warszawie prawo i filozofię, ale literatura okazała się silniejsza.

  3. Skamander i kabaret

    W 1919 roku ożenił się ze Stefanią Marchew i współtworzył grupę poetycką Skamander — z Janem Lechoniem, Antonim Słonimskim i Kazimierzem Wierzyńskim. Na nowo ożywili polską poezję, pisząc o codzienności i zwykłym życiu.

    Pisał dla kabaretów Qui Pro Quo, Bi-Ba-Bo i Cyrulik Warszawski, współpracował z „Wiadomościami Literackimi” i z Polskim Radiem. Był mistrzem słowa, rymu i rytmu — potrafił bawić i wzruszać jednym wersem.

  4. Lokomotywa i Ptasie radio

    W latach 30. napisał wiersze dla dzieci, które zna każdy Polak: „Lokomotywę”, „Ptasie radio”, „Pana Hilarego”, „Rzepkę” i „Słonia Trąbalskiego”. „Lokomotywę” przetłumaczono na dziesiątki języków.

    Tłumaczył też poezję rosyjską — m.in. „Jeźdźca miedzianego” Puszkina — i tworzył nowe słowa, bawiąc się brzmieniem języka jak nikt inny.

    „Lokomotywa” przemówiła do dzieci w dziesiątkach języków.
  5. Kolekcjoner kuriozów

    Był bibliofilem i kolekcjonerem osobliwości. Zbierał rzadkie książki, dziwne słowa i literackie kurioza, a z tych zbiorów powstały antologie takie jak „Czary i czarty polskie” czy „Pegaz dęba”. Podpisywał się ponad czterdziestoma pseudonimami. W 1946 roku razem z żoną adoptował córkę Ewę.

    Zmarł 27 grudnia 1953 roku w Zakopanem. Uniwersytet Łódzki nadał mu doktorat honoris causa, a na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi stoi jego ławeczka. Jego utwory są dziś w domenie publicznej — każdy może je czytać za darmo.

Twórczość i pasje

  • Lokomotywa

    najsłynniejszy wiersz dla dzieci

  • Ptasie radio

    wiersz pełen dźwięków i gry słów

  • Pan Hilary

    wiersz o wiecznie zagubionych okularach

  • Kwiaty polskie

    poemat pisany przez wiele lat

  • Skamander

    grupa poetycka, którą współtworzył

  • Przekłady

    tłumaczenia poezji rosyjskiej i innej

Cytaty

„Stoi na stacji lokomotywa, ciężka, ogromna i pot z niej spływa: tłusta oliwa.”
— z wiersza „Lokomotywa”
„Halo, halo! Tu ptasie radio w lesie.”
— z wiersza „Ptasie radio”

Wstęga życia

1894 – 1953 · 59 lat

  1. 1894

    rok urodzin

    urodziny w Łodzi

  2. 1904

    ok. 10 lat

    gimnazjum w Łodzi i nauka esperanto

  3. 1911

    ok. 17 lat

    pierwszy przekład: wiersze Leopolda Staffa na esperanto

  4. 1913

    ok. 19 lat

    debiut poetycki w „Kurierze Warszawskim”

  5. 1916

    ok. 22 lata

    studia prawa i filozofii w Warszawie

  6. 1919

    ok. 25 lat

    ślub ze Stefanią Marchew i grupa poetycka Skamander

  7. 1924

    ok. 30 lat

    stała współpraca z „Wiadomościami Literackimi”

  8. 1928

    ok. 34 lata

    nagroda literacka miasta Łodzi

  9. 1935

    ok. 41 lat

    nagroda PEN Clubu

  10. 1938

    ok. 44 lata

    „Lokomotywa”

  11. 1946

    ok. 52 lata

    adopcja córki Ewy

  12. 1949

    ok. 55 lat

    doktorat honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego

  13. 1953

    w wieku 59 lat

    umiera 27 grudnia w Zakopanem

Galeria

Zdjęcie 1: Julian Tuwim

Źródła zdjęć

  1. Zdjęcie 1: fot. Władysław Miernicki / Wikimedia Commons, domena publiczna

Wspomnienia

Nie ma jeszcze wpisów. Możesz zostawić pierwszy poniżej.

Zostaw wspomnienie

Wpis pojawi się publicznie, gdy tylko zostanie sprawdzony. E-mail jest opcjonalny i nie jest publikowany.

Pamięć o Twoich bliskich też może mieć swoje miejsce — dusznik z kodem QR przy grobie. Poznaj dusznik