JulianTuwim
„Mistrz słowa, który zmieścił w wierszu całą lokomotywę — i całe polskie dzieciństwo.”

- 59lat życia
- 40+pseudonimów
- 1000+tomów w domowej bibliotece osobliwości
- Data urodzenia
- 13 września 1894
- Data śmierci
- 27 grudnia 1953
- Ostatnia aktualizacja
- 14 września 2026
Życiorys
- Urodzony
- Łódź, 13 września 1894
- Zawód
- poeta, satyryk, tłumacz
- Znany z
- „Lokomotywa”, „Ptasie radio”, „Kwiaty polskie”
- Grupa poetycka
- współzałożyciel Skamandra
- Pasja
- kolekcjonowanie kuriozów i rzadkich książek
- Języki
- tłumaczył z rosyjskiego, pisał też w esperanto
Łódź
Julian Tuwim urodził się 13 września 1894 roku w Łodzi, w kamienicy przy ulicy Widzewskiej — dziś Kilińskiego. Jego ojciec pracował w banku, a młodsza siostra Irena została później poetką i tłumaczką. W łódzkim gimnazjum początkowo nie był prymusem — musiał nawet powtarzać klasę.
Esperanto i pierwsze wiersze
Już jako gimnazjalista uczył się esperanto i w tym języku zadebiutował jako tłumacz: przełożył na esperanto wiersze Leopolda Staffa. Jego pierwszy własny wiersz ukazał się w 1913 roku w „Kurierze Warszawskim”. Potem studiował w Warszawie prawo i filozofię, ale literatura okazała się silniejsza.
Skamander i kabaret
W 1919 roku ożenił się ze Stefanią Marchew i współtworzył grupę poetycką Skamander — z Janem Lechoniem, Antonim Słonimskim i Kazimierzem Wierzyńskim. Na nowo ożywili polską poezję, pisząc o codzienności i zwykłym życiu.
Pisał dla kabaretów Qui Pro Quo, Bi-Ba-Bo i Cyrulik Warszawski, współpracował z „Wiadomościami Literackimi” i z Polskim Radiem. Był mistrzem słowa, rymu i rytmu — potrafił bawić i wzruszać jednym wersem.
Lokomotywa i Ptasie radio
W latach 30. napisał wiersze dla dzieci, które zna każdy Polak: „Lokomotywę”, „Ptasie radio”, „Pana Hilarego”, „Rzepkę” i „Słonia Trąbalskiego”. „Lokomotywę” przetłumaczono na dziesiątki języków.
Tłumaczył też poezję rosyjską — m.in. „Jeźdźca miedzianego” Puszkina — i tworzył nowe słowa, bawiąc się brzmieniem języka jak nikt inny.
„Lokomotywa” przemówiła do dzieci w dziesiątkach języków.
Kolekcjoner kuriozów
Był bibliofilem i kolekcjonerem osobliwości. Zbierał rzadkie książki, dziwne słowa i literackie kurioza, a z tych zbiorów powstały antologie takie jak „Czary i czarty polskie” czy „Pegaz dęba”. Podpisywał się ponad czterdziestoma pseudonimami. W 1946 roku razem z żoną adoptował córkę Ewę.
Zmarł 27 grudnia 1953 roku w Zakopanem. Uniwersytet Łódzki nadał mu doktorat honoris causa, a na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi stoi jego ławeczka. Jego utwory są dziś w domenie publicznej — każdy może je czytać za darmo.
Twórczość i pasje
Lokomotywa
najsłynniejszy wiersz dla dzieci
Ptasie radio
wiersz pełen dźwięków i gry słów
Pan Hilary
wiersz o wiecznie zagubionych okularach
Kwiaty polskie
poemat pisany przez wiele lat
Skamander
grupa poetycka, którą współtworzył
Przekłady
tłumaczenia poezji rosyjskiej i innej
Cytaty
„Stoi na stacji lokomotywa, ciężka, ogromna i pot z niej spływa: tłusta oliwa.”
„Halo, halo! Tu ptasie radio w lesie.”
Wstęga życia
1894 – 1953 · 59 lat
- 1894
rok urodzin
urodziny w Łodzi
- 1904
ok. 10 lat
gimnazjum w Łodzi i nauka esperanto
- 1911
ok. 17 lat
pierwszy przekład: wiersze Leopolda Staffa na esperanto
- 1913
ok. 19 lat
debiut poetycki w „Kurierze Warszawskim”
- 1916
ok. 22 lata
studia prawa i filozofii w Warszawie
- 1919
ok. 25 lat
ślub ze Stefanią Marchew i grupa poetycka Skamander
- 1924
ok. 30 lat
stała współpraca z „Wiadomościami Literackimi”
- 1928
ok. 34 lata
nagroda literacka miasta Łodzi
- 1935
ok. 41 lat
nagroda PEN Clubu
- 1938
ok. 44 lata
„Lokomotywa”
- 1946
ok. 52 lata
adopcja córki Ewy
- 1949
ok. 55 lat
doktorat honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego
- 1953
w wieku 59 lat
umiera 27 grudnia w Zakopanem
W kalendarzu Alei
13 września — dzień urodzin
Nikt inny z Alei nie ma tego dnia rocznicy.
Następne urodziny w kalendarzu
Następne rocznice śmierci w kalendarzu
Wspomnienia
Nie ma jeszcze wpisów. Możesz zostawić pierwszy poniżej.
Pamięć o Twoich bliskich też może mieć swoje miejsce — dusznik z kodem QR przy grobie. Poznaj dusznik








